Baru Bian

Ringkasan

Baru Bian ialah peguam berketurunan Lun Bawang yang kemudiannya menceburi politik, mewakili kawasan DUN Ba'kelalan di Sarawak sejak 2011, kini di bawah parti Progressive Democratic Party (PDP) yang merupakan komponen gabungan pemerintah GPS. Beliau berkhidmat sebagai Menteri Kerja Raya Malaysia dari 2018 hingga 2020 di bawah kerajaan Pakatan Harapan — menjadikannya orang Lun Bawang pertama yang memegang jawatan menteri persekutuan — dan pada masa yang sama menjadi Ahli Parlimen Selangau sehingga 2022. Beliau paling dikenali melalui lebih dua dekad litigasi mempertahankan hak tanah adat (NCR) di mahkamah Sarawak, termasuk keputusan bersejarah Mahkamah Tinggi dalam kes Rumah Nor Nyawai pada 2001.

Biografi

Baru Bian (lahir 9 September 1958 di Long Lopeng, Sarawak) ialah peguam dan ahli politik Malaysia berketurunan Lun Bawang yang menjadi Ahli Dewan Undangan Negeri (Ahli Dewan Undangan Negeri) kawasan Ba'kelalan sejak April 2011 (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau memperoleh Diploma Undang-Undang dari Institut Teknologi MARA (ITM), Shah Alam, sebelum mengikuti pengajian Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LL.B.) di University of Melbourne, Australia, dan tamat pada 1986 (Sumber: en.wikipedia.org). Sekembalinya ke Malaysia, beliau diterima masuk ke Majlis Peguam Malaya dan menjelang 1990 telah menjadi rakan kongsi firma Messrs Anthony Ting, Baru Bian & Co. di Kuching (Sumber: en.wikipedia.org). Selama lebih dua dekad, beliau membina reputasi perundangan melalui kes-kes Hak Tanah Adat (NCR) di mahkamah Sarawak, termasuk memenangi kes bersejarah Rumah Nor Nyawai di Mahkamah Tinggi Sarawak pada 2001 — kali pertama dalam sejarah kehakiman Malaysia hak NCR diiktiraf secara rasmi (Sumber: en.wikipedia.org). Mahkamah Persekutuan kemudiannya mengesahkan keputusan itu pada 2007 (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau menceburi politik melalui Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS) pada 1987, kemudian menyertai PKR pada 2008, dan dipilih sebagai Pengerusi PKR Sarawak pada 2009 (Sumber: en.wikipedia.org). Baru Bian memenangi kerusi Ba'kelalan pada 2011 dan mempertahankannya pada 2016 serta 2021. Beliau berkhidmat sebagai Menteri Kerja Raya di bawah kerajaan persekutuan Pakatan Harapan (PH) dari Julai 2018 hingga Februari 2020, menjadikannya orang Lun Bawang pertama yang memegang portfolio menteri persekutuan (Sumber: thestar.com.my). Secara serentak, beliau juga menjadi Ahli Parlimen Selangau dari Mei 2018 hingga November 2022. Susulan krisis politik 2020, beliau meletak jawatan dari PKR dan menyertai Parti Sarawak Bersatu (PSB) pada 30 Mei 2020 (Sumber: thestar.com.my). Selepas PSB dibubarkan dan bergabung dengan PDP pada April 2024, Baru dilantik sebagai Naib Presiden PDP (Sumber: bernama.com). Beliau kini menyokong blok kerajaan GPS di Dewan Undangan Negeri Sarawak.

Dikenali kerana

Baru Bian terkenal terutamanya kerana kerjaya perundangannya yang merentasi beberapa dekad dalam mempertahankan hak tanah adat (NCR) masyarakat pribumi Sarawak daripada kepentingan syarikat pembalakan dan ladang (Sumber: thestar.com.my). Beliau ialah ahli politik Lun Bawang pertama yang menjadi menteri persekutuan, memegang portfolio Kerja Raya di bawah kerajaan Pakatan Harapan dari 2018 hingga 2020 (Sumber: thestar.com.my). Perjalanan politiknya merentasi pelbagai parti — PBDS, SNAP, PKR, PSB dan kini PDP — mencerminkan komitmen terasnya terhadap hak-hak pribumi Sarawak, melebihi kesetiaan kepada mana-mana pakatan tertentu.

Pendirian politik

Baru Bian secara konsisten memperjuangkan pengiktirafan undang-undang terhadap hak tanah adat (NCR) masyarakat pribumi Sarawak, pendirian yang dikekalkannya merentasi pelbagai keahlian parti selama tiga dekad (Sumber: en.wikipedia.org). Sebagai Ahli Dewan Undangan Negeri Ba'kelalan, beliau telah menyuarakan keperluan kemudahan pendidikan dan penjagaan kesihatan yang lebih baik di luar bandar Sarawak, serta menggesa agar Dana Kekayaan Sarawak digunakan untuk meningkatkan pembangunan dan pengagihan kekayaan di seluruh negeri (Sumber: en.wikipedia.org). Dari segi penjajaran persekutuan, beliau menggesa Ketua Menteri Sarawak dan GPS supaya tidak bermitra dengan Perikatan Nasional (PN) selepas PRU15, dengan menegaskan kepentingan memelihara keharmonian pelbagai kaum dan pelbagai agama di Sarawak (Sumber: thestar.com.my). Beliau turut berucap di Dewan Undangan Negeri Sarawak menyokong kemaskini senarai anak negeri Sarawak bagi memastikan anak-anak dari perkahwinan campur diiktiraf sebagai anak negeri, dan memberi amaran bahawa kegagalan berbuat demikian akan menghakis status anak negeri dari generasi ke generasi (Sumber: bernama.com). Berikutan pembubaran PSB dan penggabungannya dengan PDP pada April 2024, Baru kini duduk di pihak kerajaan GPS dalam Dewan Undangan Negeri Sarawak (Sumber: bernama.com).

Pendidikan

1. 1979–1981Berkhidmat sebagai guru sementara di SMK Medamit, Limbang, selepas menamatkan pengajian menengah di Kolej Tun Datu Tuanku Haji Bujang, Miri.⛓
2. Awal 1980-anMenamatkan pengajian Diploma Undang-Undang (DIL) di Institut Teknologi MARA (ITM), Shah Alam, Selangor.⛓
3. 1986Memperoleh Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LL.B.) daripada Universiti Melbourne, Australia.⛓

Sebelum politik

1. 1988–1990Diterima masuk ke Bar Malaya selepas menjalani latihan guaman di Rashid & Lee serta Eddy Chung & Co.; kembali ke Kuching dan menjadi rakan kongsi di Messrs Anthony Ting, Baru Bian & Co. menjelang tahun 1990.⛓
2. 1992Menubuhkan firma guamannya sendiri, Messrs Baru Bian, di Kuching, dengan pengkhususan dalam kes-kes tanah Hak Adat Bumiputera (NCR).⛓

Kerjaya politik

1. 1987Menyertai Parti Bansa Dayak Sarawak (PBDS), yang ketika itu giat memperjuangkan hak NCR di Sarawak.⛓
2. 1989Dipilih sebagai ahli Majlis Eksekutif Pemuda PBDS; kemudiannya dilantik sebagai ahli majlis tertinggi PBDS.⛓
3. 1991Bertanding kerusi Parlimen Lawas atas tiket PBDS dalam pilihan raya negeri Sarawak tetapi tewas.⛓
4. September 2004Meletak jawatan daripada PBDS dan bertanding dalam pilihan raya kecil DUN Ba'kelalan sebagai calon bebas berikutan kematian penyandang Dr Judson Sakai Tagal; tewas kepada calon BN, Nelson Balang Rining.⛓
5. 2006Bertanding Ba'kelalan atas tiket Sarawak National Party (SNAP) dalam pilihan raya negeri Sarawak; tewas buat kali ketiga.⛓
6. April 2008Menyertai Parti Keadilan Rakyat (PKR) selepas BN kehilangan majoriti dua pertiga kerusi Parlimen dalam PRU12.⛓
7. November 2009Dilantik sebagai pengerusi PKR Sarawak.⛓
8. April 2011Memenangi kerusi DUN Ba'kelalan buat pertama kalinya atas panji PKR, menewaskan calon BN Willie Liau dengan majoriti 473 undi dalam pilihan raya negeri Sarawak 2011.⛓
9. 2016Mempertahankan Ba'kelalan di bawah PKR dengan majoriti yang meningkat kepada 538 undi dalam pilihan raya negeri Sarawak 2016.⛓
10. Mei 2018Memenangi kerusi Parlimen Selangau bagi PKR dalam PRU14, menewaskan calon BN Rita Sarimah dengan majoriti 486 undi.⛓
11. Julai 2018Diangkat sumpah sebagai Menteri Kerja Raya dalam kerajaan persekutuan Pakatan Harapan di bawah Perdana Menteri Mahathir Mohamad — menjadikannya orang Lun Bawang pertama yang memegang portfolio menteri persekutuan.⛓
12. Februari 2020Meletak jawatan daripada PKR dalam suasana krisis politik Malaysia 2020 berikutan kejatuhan kerajaan Pakatan Harapan; menjadi ahli politik bebas.⛓
13. 30 Mei 2020Menyertai Parti Sarawak Bersatu (PSB), sebuah parti pembangkang tempatan berasaskan Sarawak.⛓
14. Disember 2021Mempertahankan Ba'kelalan buat kali ketiga berturut-turut atas panji PSB dalam pilihan raya negeri Sarawak 2021, meraih 2,687 undi dengan majoriti 680 undi mengatasi calon GPS Sam Laya dalam pertandingan lima penjuru.⛓
15. November 2022Bertanding kerusi Parlimen Lawas dalam PRU15 atas tiket PSB; tewas kepada calon GPS Henry Sum Agong, yang mempertahankan kerusi tersebut dengan majoriti 5,677 undi.⛓
16. April 2024Berikutan pembubaran PSB pada 19 Mac 2024 dan penyatuan parti itu ke dalam PDP, dilantik sebagai Naib Presiden PDP oleh Presiden PDP Tiong King Sing.⛓

Sejarah pilihan raya

• 2022Lawas (Parliament)Kalah⛓
• 2021Ba'kelalan (State)Menang54.66%⛓
• 2018Selangau (Parliament)Menang51.1%⛓
• 2016Ba'kelalan (State)Menang⛓
• 2013Limbang (Parliament)Kalah⛓
• 2011Ba'kelalan (State)Menang⛓
• 2006Ba'kelalan (State)Kalah⛓
• 2004Ba'kelalan (State By-election)Kalah⛓
• 1991Lawas (State)Kalah⛓

Pendirian isu utama

• VerifiedFactsBaru Bian telah mewakili Ba'kelalan di Dewan Undangan Negeri Sarawak sejak April 2011, memenangi kerusi tersebut atas tiket PKR (2011, 2016) dan PSB (2021), dan kini memegang jawatan Naib Presiden PDP serta menjadi ahli blok kerajaan GPS di Dewan Undangan Negeri berikutan pembubaran PSB pada Mac 2024.⛓
• GovernmentPresiden PDP Tiong King Sing melantik Baru Bian sebagai Naib Presiden PDP selepas pembubaran PSB pada April 2024, menempatkan beliau dalam blok kerajaan GPS di Dewan Undangan Negeri Sarawak.⛓
• OppositionSemasa menjadi ADUN PSB, Baru Bian bersama-sama Chong Chieng Jen daripada DAP menentang pindaan kepada Perkara 16 Perlembagaan Negeri Sarawak, dengan berhujah bahawa Dewan Undangan Negeri Sarawak merupakan 'benteng terakhir hak dan keistimewaan Sarawak.'⛓
• PublicUlasan pembaca Malaysiakini mencerminkan pandangan awam yang terbahagi: sebahagian memuji perjuangan beliau selama berdekad-dekad dalam advokasi undang-undang NCR dan kemenangannya di Parlimen dalam PRU14, manakala sebahagian lain mengkritik keputusannya meninggalkan PKR semasa krisis politik 2020 sebagai pengkhianatan kepada penyokong yang berhasrat kepada reformasi.⛓
• ExpertFelo Kanan Majlis Profesor Malaysia, Dr Jeniri Amir, menyatakan menjelang pilihan raya negeri Sarawak 2021 bahawa Baru Bian mempunyai ramai penyokong tegar di Ba'kelalan, dan bahawa nasib PSB di luar kerusi-kerusi yang majoritinya pengundi Cina akan bergantung besar kepada asas sokongan peribadi beliau.⛓