Fadillah Yusof

Ringkasan

Datuk Seri Fadillah Yusof (lahir 1962) ialah Ahli Parlimen Petra Jaya, Sarawak, ahli PBB dalam gabungan GPS, dan berkhidmat sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia sejak Disember 2022 — menjadikannya orang pertama dari Sarawak yang memegang jawatan politik tertinggi kedua negara. Seorang peguam terlatih dengan lebih tiga dekad pengalaman dalam politik, beliau telah mengetuai beberapa kementerian persekutuan termasuk Kerja Raya dan, sejak Disember 2023, Peralihan Tenaga dan Transformasi Air. Beliau juga mengetuai Majlis Tindakan Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63), yang menempatkan beliau sebagai pihak penghubung utama persekutuan dalam isu autonomi Sarawak dan Sabah.

Biografi

Datuk Seri Fadillah bin Yusof (lahir 17 April 1962 di Kampung Bahru, Sibu, Sarawak) ialah seorang ahli politik dan peguam Malaysia yang berkhidmat sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia sejak Disember 2022 dan sebagai Ahli Parlimen Petra Jaya sejak Mac 2004 (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau merupakan anak kesembilan daripada 14 adik-beradik; bapanya, Yusof Merais, pernah terlibat dalam gerakan anti-penyerahan menentang penjajahan British di Sarawak (Sumber: en.wikipedia.org). Fadillah memperoleh Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LLB) dalam bidang undang-undang Sivil dan Syariah di Universiti Malaya pada tahun 1986 (Sumber: en.wikipedia.org). Selepas berkhidmat sebentar sebagai peguam di Kuala Lumpur, beliau kembali ke Sarawak dan bertugas sebagai penasihat undang-undang bebas kepada Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) sebelum menyertai parti itu secara rasmi pada tahun 1989 (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau mula bertanding ke Parlimen pada Pilihan Raya Umum Ke-11 (2004), memenangi kerusi Petra Jaya, dan telah mempertahankan kerusi tersebut secara berterusan dalam lima pilihan raya (Sumber: malaymail.com). Selepas PRU12, beliau dilantik sebagai Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi; selepas PRU13, beliau menjadi Menteri Kerja Raya di bawah Perdana Menteri Najib Razak (Sumber: en.wikipedia.org). Berikutan kekalahan BN dalam PRU14, beliau berkhidmat sebagai ketua whip GPS dalam pembangkang (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau kemudiannya dilantik semula sebagai Menteri Kerja Raya di bawah pentadbiran Muhyiddin dan Ismail Sabri (Sumber: en.wikipedia.org). Pada 2 Disember 2022, Perdana Menteri Anwar Ibrahim melantiknya sebagai Timbalan Perdana Menteri bersama Ahmad Zahid Hamidi — menjadikan beliau individu pertama dari Sarawak yang memegang jawatan itu sejak penubuhan Malaysia pada tahun 1963 (Sumber: malaymail.com). Beliau juga merupakan Timbalan Perdana Menteri pertama yang bukan dari UMNO selepas Wan Azizah Wan Ismail (Sumber: en.wikipedia.org). Sejak Disember 2023, beliau mengetuai Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air, dan turut bertanggungjawab terhadap hal ehwal Sabah dan Sarawak (Sumber: malaymail.com). Beliau ialah Naib Presiden Kanan PBB dan ahli Gabungan Parti Sarawak (GPS) (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau berkahwin dengan Ruziah Mohd Tahir (Sumber: en.wikipedia.org).

Dikenali kerana

Fadillah dikenali secara meluas sebagai orang Sarawak pertama — dan rakyat Malaysia Timur pertama — yang dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia, suatu pencapaian bersejarah yang dilihat sebagai pengiktirafan terhadap peranan Borneo dalam persekutuan ini (Sumber: thestar.com.my). Beliau sinonim dengan agenda Perjanjian Malaysia 1963 (MA63), dengan mengetuai Majlis Tindakan Pelaksanaan MA63 serta memperjuangkan autonomi yang lebih luas dalam bidang pendidikan, penjagaan kesihatan, dan perwakilan parlimen bagi Sabah dan Sarawak (Sumber: malaymail.com). Sebagai Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air, beliau merupakan pegawai persekutuan utama yang mendorong sasaran tenaga boleh baharu Malaysia serta menilai tenaga nuklear sebagai pilihan beban asas masa hadapan negara (Sumber: theedgemalaysia.com).

Pendirian politik

Mengenai autonomi Sarawak dan MA63, Fadillah konsisten berpendapat bahawa Sabah dan Sarawak perlu memegang sekurang-kurangnya 35 peratus kerusi Dewan Rakyat bagi melindungi hak Malaysia Timur daripada diketepikan oleh majoriti Semenanjung, selaras dengan semangat asal penubuhan Malaysia (Sumber: malaymail.com). Selaku pengerusi Majlis Tindakan Pelaksanaan MA63, beliau mengumumkan bahawa 13 daripada 29 tuntutan MA63 telah diselesaikan di bawah pentadbiran semasa, manakala perkara-perkara yang masih dalam rundingan termasuk autonomi pendidikan dan penjagaan kesihatan, royalti minyak, serta hak laut wilayah (Sumber: freemalaysiatoday.com). Dalam bidang tenaga, beliau menetapkan sasaran nasional kapasiti tenaga boleh baharu dipasang sebanyak 32 peratus pada tahun 2026, meningkat kepada 70 peratus menjelang 2050 di bawah Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Kebangsaan (NETR), serta berkomitmen untuk menamatkan penjanaan elektrik berasaskan arang batu menjelang 2044 sambil menerokai tenaga nuklear sebagai pilihan beban asas jangka panjang bagi Semenanjung Malaysia dan Sabah (Sumber: theedgemalaysia.com; bernama.com). Beliau turut menggambarkan Sarawak sebagai model toleransi antara kaum dan antara agama, dengan menyatakan secara terbuka bahawa Semenanjung Malaysia boleh mencontohi masyarakat majmuk Sarawak (Sumber: malaymail.com). Dalam bidang infrastruktur pula, tempoh perkhidmatannya sebagai Menteri Kerja Raya terserlah melalui usaha memperjuangkan Lebuhraya Pan Borneo, yang beliau gambarkan sebagai langkah menangani ketidakseimbangan infrastruktur antara Malaysia Timur dan Malaysia Barat yang telah berlaku sekian dekad (Sumber: thestar.com.my).

Pendidikan

1. Pendidikan awal, SibuMemulakan pendidikan rendah di Sekolah Rendah St. Mary's di Sibu, Sarawak, sebelum meneruskan pengajian di Sekolah Menengah Panglima Bukit Gantang di Parit Buntar, Perak, dengan bantuan biasiswa Yayasan Sarawak.⛓
2. 1986Memperoleh ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LLB) dalam bidang undang-undang Sivil dan Syariah di Universiti Malaya.⛓

Sebelum politik

1. Selepas 1986Mengamalkan undang-undang secara ringkas di Kuala Lumpur sebelum kembali ke Sarawak, di mana beliau menasihati wakil-wakil rakyat dan akhirnya berkhidmat sebagai penasihat undang-undang bebas kepada PBB.⛓

Kerjaya politik

1. 1989Secara rasmi menyertai Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB), yang ketika itu merupakan parti komponen Barisan Nasional.⛓
2. Mac 2004Memenangi kerusi parlimen Petra Jaya dalam Pilihan Raya Umum ke-11 (PRU11), pertandingan parlimen pertamanya, dengan majoriti lima digit sebanyak 12,816 undi.⛓
3. 2008Dipilih semula dalam PRU12 dan dilantik sebagai Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi oleh Perdana Menteri Abdullah Ahmad Badawi.⛓
4. 2013Dipilih semula dalam PRU13 dengan 29,559 undi, dan dinaikkan pangkat sebagai menteri penuh iaitu Menteri Kerja Raya di bawah Perdana Menteri Najib Razak.⛓
5. 2017Dilantik sebagai Naib Presiden Kanan PBB, setelah sebelum ini berkhidmat sebagai Ketua Pemuda PBB dari 2007 hingga 2017.⛓
6. Mei 2018Dipilih semula dalam PRU14 bagi kerusi Petra Jaya. Berikutan kekalahan BN, dilantik sebagai ketua whip GPS di Dewan Rakyat pembangkang.⛓
7. Disember 2019Dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Pilihan Sains, Inovasi dan Alam Sekitar — salah satu daripada hanya dua jawatankuasa pilihan yang diketuai oleh Ahli Parlimen pembangkang pada ketika itu.⛓
8. Mac 2020Dilantik semula sebagai Menteri Kanan yang bertanggungjawab ke atas Pembangunan Infrastruktur dan Menteri Kerja Raya di bawah Perdana Menteri Muhyiddin Yassin dalam pentadbiran Perikatan Nasional.⛓
9. Ogos 2021Terus berkhidmat sebagai Menteri Kanan yang bertanggungjawab ke atas Kerja Raya di bawah pentadbiran Barisan Nasional Perdana Menteri Ismail Sabri Yaakob.⛓
10. November 2022Dipilih semula dalam PRU15 bagi kerusi Petra Jaya dengan 54,745 undi dan majoriti 41,363, iaitu margin yang jauh lebih besar berbanding pilihan raya sebelumnya.⛓
11. 2 Disember 2022Dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia oleh Perdana Menteri Anwar Ibrahim, menjadikan beliau orang pertama dari Sarawak yang memegang jawatan tersebut sejak penubuhan Malaysia pada 1963. Pada masa yang sama dilantik sebagai Menteri Perladangan dan Komoditi.⛓
12. 12 Disember 2023Dilantik sebagai Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA) dalam satu penyusunan semula Kabinet, menggantikan portfolio Perladangan dan Komoditi yang sebelumnya disandang. Turut dipertanggungjawabkan secara langsung ke atas hal ehwal Sabah dan Sarawak.⛓

Sejarah pilihan raya

• 2022Petra JayaMenang⛓
• 2018Petra JayaMenang⛓
• 2013Petra JayaMenang⛓
• 2008Petra JayaMenang⛓
• 2004Petra JayaMenang⛓

Pendirian isu utama

• GovernmentPelantikan Fadillah sebagai Timbalan Perdana Menteri pertama dari Sarawak dibingkaikan oleh Perdana Menteri Anwar Ibrahim sebagai pengiktirafan terhadap peranan GPS dan blok Borneo dalam kerajaan perpaduan, dengan Anwar secara peribadi mempertanggungjawabkan beliau ke atas hal ehwal Sabah dan Sarawak di peringkat Kabinet.⛓
• ExpertFelo Kanan Universiti Malaysia Sabah, Prof Madya Dr Bilcher Bala, menyatakan bahawa lebih banyak tuntutan MA63 telah diselesaikan di bawah pentadbiran semasa berbanding sebelumnya, dan mengaitkan hal ini dengan keterbukaan yang lebih besar daripada kerajaan persekutuan di bawah Anwar Ibrahim, di mana Fadillah memainkan peranan penyelarasan utama.⛓
• ExpertPensyarah kanan UiTM Sarawak, Dr Nur Aida Kipli, memberi amaran bahawa penyelesaian aspek-aspek undang-undang MA63 yang masih berbaki adalah rumit, melibatkan tiga dokumen asas dan memerlukan penelitian pakar yang terperinci, dengan menganggarkan sekurang-kurangnya 10 hingga 20 tahun lagi diperlukan untuk penyelesaian penuh.⛓
• VerifiedFactsFadillah telah memenangi kerusi parlimen Petra Jaya lima kali berturut-turut (2004–2022). Dalam PRU15, beliau meraih 54,745 undi dengan majoriti 41,363. Beliau adalah Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang ke-14 dan yang pertama dari Sarawak.⛓