Muhammad Sanusi Md Nor

Ringkasan

Muhammad Sanusi Md Nor (lahir 4 Ogos 1974) ialah ahli politik PAS yang menjawat jawatan Menteri Besar Kedah ke-14 sejak Mei 2020 dan Ahli Dewan Undangan Negeri Jeneri sejak 2018; beliau mengangkat sumpah jawatan buat kali kedua pada Ogos 2023 selepas Perikatan Nasional menang besar dalam pilihan raya negeri Kedah. Penggal kepimpinannya ditandai dengan pendekatan tegas dalam isu hak sumber negeri — khususnya pertikaian air Kedah-Pulau Pinang dan usaha membangunkan perlombongan unsur nadir bumi — di samping dasar sosial berasaskan nilai termasuk penghentian lesen premis perjudian. Kedua-dua pertuduhan hasutan yang dihadapinya berhubung kenyataan yang dibuat pada Julai 2023 telah selesai sepenuhnya dengan pembebasan pada Februari 2025.

Biografi

Muhammad Sanusi bin Md Nor (lahir 4 Ogos 1974) ialah ahli politik Malaysia yang menjawat jawatan Menteri Besar Kedah ke-14 sejak Mei 2020 dan Ahli Dewan Undangan Negeri (Ahli Dewan Undangan Negeri) Jeneri sejak Mei 2018 (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau dilahirkan di Kampung Sungai Pauh, Sik, Kedah, anak ketujuh daripada 13 beradik dalam keluarga yang sederhana (Sumber: en.wikipedia.org). Sanusi mendapat pendidikan menengah di beberapa sekolah di Kedah dan Perlis sebelum menamatkan peperiksaan STPM di Sekolah Menengah Kebangsaan Derma, Kangar, kemudian memperoleh Ijazah Sarjana Muda Sains Politik dalam Sains Sosial daripada Universiti Sains Malaysia (USM), Pulau Pinang (Sumber: en.wikipedia.org). Sebelum terjun ke arena politik, beliau pernah berkhidmat sebagai pegawai pendidikan di Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) (1998–2002), setiausaha eksekutif di Institut Pemikiran dan Kepimpinan Melayu (IMPAK) (2002–2004), serta eksekutif penilaian di Jurunilai Bersekutu (M) Sdn Bhd (2004–2008) (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau kemudiannya berkhidmat sebagai Setiausaha Politik kepada Menteri Besar Kedah ketika itu, Tan Sri Azizan Abdul Razak, dari 2008 hingga 2013 (Sumber: bernama.com). Sanusi mula bertanding dalam pilihan raya pada Pilihan Raya Umum (PRU) 2008 di kerusi negeri Belantek, namun tewas kepada calon BN dengan majoriti 252 undi (Sumber: sinardaily.my). Dalam PRU14 (2018), beliau memenangi kerusi Jeneri dan menjadi Ketua Pembangkang di Dewan Undangan Negeri Kedah dari Julai 2018 hingga Mei 2020 (Sumber: en.wikipedia.org). Berikutan keruntuhan kerajaan negeri Pakatan Harapan, Sanusi dilantik dan mengangkat sumpah sebagai Menteri Besar pada 17 Mei 2020 (Sumber: malaysiakini.com). Beliau mengangkat sumpah jawatan buat kali kedua pada 14 Ogos 2023 selepas Perikatan Nasional memenangi 33 daripada 36 kerusi Dewan Undangan Negeri Kedah (Sumber: bernama.com). Selain itu, beliau turut memegang jawatan Pengarah Pilihan Raya PAS (peringkat kebangsaan) dan Pengarah Pilihan Raya Perikatan Nasional sejak 2023 (Sumber: en.wikipedia.org). Pada 2021, beliau menjadi ahli politik pertama di Malaysia yang menerima pangkat tentera Laksamana Pertama daripada Tentera Laut Diraja Malaysia (Sumber: en.wikipedia.org).

Dikenali kerana

Sanusi dikenali sebagai penggerak utama kerajaan negeri Perikatan Nasional di Kedah dan tokoh terkemuka di sebalik fenomena 'Gelombang Hijau' di Malaysia (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau mendapat perhatian meluas di peringkat nasional kerana pendirian tegasnya dalam isu kedaulatan negeri — khususnya tuntutan Kedah agar Pulau Pinang membayar air mentah yang diambil, usaha kerajaannya membangunkan perlombongan unsur nadir bumi (rare earth element/REE) sebagai sumber hasil negeri baharu, serta dasar 2021 yang menghentikan pembaharuan lesen premis perjudian di Kedah (Sumber: malaysiakini.com; bernama.com). Dalam PAS, beliau meraih undi tertinggi dalam pilihan raya Jawatankuasa Kerja Pusat PAS 2023 dengan 1,098 undi (Sumber: en.wikipedia.org).

Pendirian politik

Dalam isu sumber asli dan kedaulatan negeri, Sanusi secara konsisten menuntut agar Pulau Pinang membayar Kedah bagi pengambilan air mentah dari Sungai Muda, dengan alasan bahawa Kedah menanggung kos pemuliharaan kawasan tadahan air Ulu Muda tanpa sebarang pampasan (Sumber: malaymail.com). Beliau turut menentang penubuhan pihak berkuasa air serantau, menyifatkannya sebagai pencerobohan ke atas hak Kedah terhadap tanah dan hutannya (Sumber: malaymail.com). Dalam pembangunan ekonomi, Sanusi telah meletakkan perlombongan unsur nadir bumi (REE) sebagai sumber hasil utama masa depan Kedah, menetapkan kadar royalti 15 peratus daripada aktiviti perlombongan REE mulai 2024, dan berhujah bahawa negeri-negeri yang ditadbir PN berpotensi meraih manfaat besar daripada sektor ini (Sumber: bernama.com; freemalaysiatoday.com). Dalam dasar agama dan sosial, kerajaannya menghentikan pembaharuan lesen premis pertaruhan nombor (4D) pada 2021 atas dasar tanggungjawab agama; namun mahkamah kemudiannya memutuskan bahawa arahan negeri tersebut adalah ultra vires kuasa persekutuan (Sumber: malaysiakini.com). Beliau juga menegaskan bahawa kerajaannya mentadbir bagi pihak seluruh 2.2 juta rakyat Kedah tanpa mengira kaum, agama, atau sokongan politik (Sumber: utusan.com.my). Dalam pembiayaan pendidikan, bajet negeri Kedah di bawah pentadbirannya terus memperuntukkan RM300,000 kepada sekolah rendah Cina dan Tamil (Sumber: malaysiakini.com).

Pendidikan

1. 1981–1993Received primary education at Sekolah Rendah Batu 5, Sik, and secondary education at Sekolah Menengah Sains Sultan Mohamad Jiwa (Sungai Petani), Sekolah Menengah Kebangsaan Sik, and Sekolah Menengah Kebangsaan Derma (Kangar, Perlis), where he completed his STPM.⛓
2. Late 1990sGraduated with a Bachelor of Political Science in Social Science from Universiti Sains Malaysia (USM), Penang. During his university years, he underwent training as a navy reserve officer cadet and was commissioned in 1997.⛓

Sebelum politik

1. 1998–2002Served as an education officer at the Consumers' Association of Penang (CAP).⛓
2. 2002–2004Served as executive secretary at Institut Pemikiran dan Kepimpinan Melayu (IMPAK).⛓
3. 2004–2008Worked as an assessment executive at Jurunilai Bersekutu (M) Sdn Bhd.⛓

Kerjaya politik

1. 2008–2013Served as Political Secretary to Kedah Menteri Besar Tan Sri Azizan Abdul Razak.⛓
2. March 2008Contested the Belantek state seat in GE12 under PAS, losing to BN candidate Datuk Mohd Tajudin Abdullah by a majority of 252 votes.⛓
3. May 2018Won the Jeneri state seat in GE14, defeating BN and PKR candidates with a majority of 2,455 votes.⛓
4. July 2018–May 2020Served as Leader of the Opposition in the Kedah State Legislative Assembly.⛓
5. 17 May 2020Sworn in as the 14th Menteri Besar of Kedah before Sultan Sallehuddin Sultan Badlishah, following the collapse of the Pakatan Harapan state government.⛓
6. August 2023Retained the Jeneri state seat in the Kedah state election with a majority of 16,050 votes, defeating BN candidate Datuk Muhamad Khizri Abu Kassim.⛓
7. 14 August 2023Re-sworn as Menteri Besar of Kedah for a second term after Perikatan Nasional won 33 of 36 state assembly seats.⛓

Sejarah pilihan raya

• 2023Jeneri (Kedah State)Menang79.1%⛓
• 2018Jeneri (Kedah State)Menang⛓
• 2008Belantek (Kedah State)Kalah⛓

Pendirian isu utama

• GovernmentSanusi has stated his administration governs for all 2.2 million Kedahans regardless of race, religion, or party affiliation, and has continued allocating RM300,000 to Chinese and Tamil primary schools in the state budget.⛓
• OppositionMalaysiakini reported that a Kedah assemblyman-authored piece described Sanusi's stance on the Kedah-Penang water dispute as "irrational," arguing that Sanusi fails to understand Penang's riparian rights and that reasonable inter-state dialogue is near impossible.⛓
• ExpertAcademic Tajuddin Mohd Rasdi, quoted by Malaysiakini, characterised Sanusi's apology to the Sultan of Selangor as "a desperate attempt to save his political career after being charged with sedition," and stated there was nothing to glorify about it.⛓
• VerifiedFactsThe Court of Appeal ruled in December 2025 (upheld from a 2024 High Court ruling) that Kedah's blanket ban on gambling outlet licences was ultra vires state powers and inconsistent with the Federal Constitution, as pool betting and lotteries fall under federal legislative competence.⛓

Sejarah perundangan penting

Sanusi menghadapi dua pertuduhan hasutan di bawah Seksyen 4(1) Akta Hasutan 1948, berikutan ucapan politiknya di Gombak, Selangor, pada 11 Julai 2023 — satu berkaitan Sultan Selangor dan satu lagi berkaitan Yang di-Pertuan Agong ketika itu (Sumber: bernama.com; thestar.com.my). Pada 10 Disember 2024, Mahkamah Tinggi Shah Alam membebaskan dan melepaskan Sanusi daripada pertuduhan hasutan berkaitan Sultan Selangor, selepas pihak pendakwaan menarik balik pertuduhan tersebut berikutan penerimaan Sultan atas permohonan maaf Sanusi (Sumber: bernama.com; malaymail.com). Pada 24 Februari 2025, Mahkamah Tinggi Shah Alam turut membebaskan dan melepaskan Sanusi daripada pertuduhan hasutan kedua berkaitan Yang di-Pertuan Agong ketika itu, selepas Jabatan Peguam Negara menerima representasinya dan memutuskan untuk tidak meneruskan kes tersebut (Sumber: thestar.com.my; sinardaily.my; malaymail.com). Sanusi kini telah bersih daripada semua pertuduhan hasutan yang berpunca daripada ucapan beliau pada Julai 2023 (Sumber: malaymail.com).