Zaliha Mustafa

Ringkasan

Datuk Seri Dr. Zaliha Mustafa ialah Ahli Parlimen PKR bagi kawasan Sekijang, Johor, yang mula-mula dipilih dalam pilihan raya umum 2022. Beliau pernah berkhidmat sebagai Menteri Kesihatan wanita pertama Malaysia (Disember 2022 – Disember 2023), kemudian sebagai Menteri wanita pertama di Jabatan Perdana Menteri bagi urusan Wilayah Persekutuan (Disember 2023 – Disember 2025), sebelum tersingkir daripada Kabinet dalam satu pengubahsuaian. Kini beliau berkhidmat dalam Jawatankuasa Kira-kira Wang Awam Parlimen dan sebagai Pengerusi Kelab Penyokong Kerajaan.

Biografi

Datuk Seri Dr. Zaliha binti Mustafa (lahir 28 Jun 1964) ialah seorang ahli politik dan doktor perubatan Malaysia yang kini berkhidmat sebagai Ahli Parlimen Sekijang, Johor, di bawah Parti Keadilan Rakyat (PKR) (Sumber: en.wikipedia.org). Beliau dilahirkan di Johor Bahru dan mendapat pendidikan awal di Sekolah Perempuan Sultan Ibrahim sebelum melanjutkan pengajian ke Maktab Rendah Sains Mara di Kota Bharu, Kelantan (Sumber: bernama.com). Zaliha memperoleh ijazah Doktor Perubatan (MD) daripada Universiti Kebangsaan Malaysia dan menjalani latihan housemanship di Hospital Sultanah Aminah, Johor Bahru, dari tahun 1989 hingga 1990 (Sumber: thestar.com.my). Selepas itu, beliau bertugas sebagai pegawai perubatan di Hospital Daerah Pekan dan Hospital Taiping sebelum memasuki sektor swasta dan akhirnya menguruskan kliniknya sendiri di Bandar Putra Kulai, Johor (Sumber: codeblue.galencentre.org). Beliau mula bertanding pada pilihan raya umum 2008 dengan menyertai pertandingan di kerusi Parlimen Gelang Patah di bawah panji PKR, kemudian memenangi kerusi Parlimen Sekijang dalam Pilihan Raya Umum ke-15 (PRU15) pada November 2022 dengan majoriti 1,734 undi (Sumber: bernama.com). Berikutan PRU15, beliau dilantik sebagai Menteri Kesihatan wanita pertama Malaysia pada Disember 2022 dalam Kerajaan Perpaduan pimpinan Perdana Menteri Anwar Ibrahim (Sumber: en.wikipedia.org). Pada Disember 2023, Zaliha dipindahkan ke Jabatan Perdana Menteri sebagai Menteri yang bertanggungjawab ke atas Wilayah Persekutuan, sekali gus menjadi wanita pertama yang memegang portfolio tersebut (Sumber: en.wikipedia.org). Namun begitu, beliau tersingkir daripada Kabinet dalam pengubahsuaian selanjutnya pada Disember 2025 (Sumber: freemalaysiatoday.com). Sehingga Januari 2026, beliau berkhidmat sebagai ahli Jawatankuasa Kira-kira Wang Awam (PAC) Parlimen dan Pengerusi Kelab Penyokong Kerajaan (BBC) (Sumber: theedgemalaysia.com; bernama.com). Beliau juga memegang jawatan Pengerusi PKR Negeri Johor (Sumber: freemalaysiatoday.com).

Dikenali kerana

Zaliha Mustafa terkenal sebagai Menteri Kesihatan wanita pertama Malaysia, berkhidmat dari Disember 2022 hingga Disember 2023, seterusnya menjadi wanita pertama yang menjawat jawatan Menteri di Jabatan Perdana Menteri bagi urusan Wilayah Persekutuan (Sumber: en.wikipedia.org). Semasa memegang portfolio kesihatan, beliau giat memperjuangkan pembaharuan sistem penjagaan kesihatan, termasuk menganjurkan penggubalanKertas Putih Kesihatan dan skim insurans kesihatan sosial kebangsaan (Sumber: codeblue.galencentre.org). Beliau turut dikenali dalam PKR atas peranannya yang berpanjangan dalam organisasi parti, termasuk sebagai Pengerusi Jawatankuasa Pilihan Raya PKR dan Pengerusi PKR Negeri Johor (Sumber: en.wikipedia.org).

Pendirian politik

Sepanjang tempoh menjawat jawatan Menteri Kesihatan (2022–2023), Zaliha Mustafa mengutamakan pembaharuan pembiayaan penjagaan kesihatan. Beliau mencadangkan Kertas Putih Kesihatan yang memuatkan saranan untuk menubuhkan skim insurans kesihatan sosial kebangsaan bagi memperluas sumber pembiayaan dan memastikan sistem kesihatan negara lebih mampan (Sumber: codeblue.galencentre.org; thestar.com.my). Beliau turut berusaha menangani isu penyakit tidak berjangkit, kesihatan mental, populasi warga emas, serta kekurangan infrastruktur yang diburukkan lagi oleh pandemik Covid-19 (Sumber: codeblue.galencentre.org). Dalam hal dasar tembakau, kerajaan di bawah pengawasannya memutuskan untuk menggugurkan peruntukan tamat generasi (generational end game, GEG) daripada Rang Undang-Undang Kawalan Produk Tembakau untuk Kesihatan Awam, dengan alasan nasihat Peguam Negara bahawa larangan berasaskan generasi itu adalah bercanggah dengan Perlembagaan (Sumber: codeblue.galencentre.org). Beliau juga menggazetkan perintah yang mengecualikan nikotin cecair daripada Senarai Racun, sekali gus membolehkan produk vap dikenakan cukai; namun perintah tersebut kemudiannya diputuskan 'tidak rasional' oleh seorang hakim Mahkamah Tinggi pada Mei 2026, dan kerajaan telah merayu keputusan itu (Sumber: codeblue.galencentre.org). Berhubung peranannya sebagai Pengerusi PKR Johor, beliau telah mengisyaratkan kesediaan parti untuk bertanding sehingga 28 kerusi dalam pilihan raya negeri Johor yang akan datang, sambil tetap terbuka kepada kerjasama dengan rakan-rakan Pakatan Harapan dan Barisan Nasional (Sumber: freemalaysiatoday.com).

Pendidikan

1. Awal 1970-an–1980-anMendapat pendidikan di Sekolah Perempuan Sultan Ibrahim (SIGS) di Johor Bahru, kemudian melanjutkan pelajaran ke Maktab Rendah Sains Mara (MRSM) di Kota Bharu, Kelantan.⛓
2. Pertengahan 1980-anMemperoleh ijazah Doktor Perubatan (MD) daripada Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) selepas cemerlang dalam peperiksaan SPM.⛓

Sebelum politik

1. 1989–1990Menjalani latihan pra-pendaftaran (housemanship) di Hospital Sultanah Aminah, Johor Bahru.⛓
2. 1990–1995Berkhidmat sebagai pegawai perubatan di Hospital Daerah Pekan, Pahang, dan Hospital Taiping, Perak.⛓
3. 1995 dan seterusnyaKembali ke Johor dan berkhidmat bersama Kumpulan Perubatan Penawar sebelum membuka klinik swasta sendiri di Bandar Putra Kulai, Johor.⛓

Kerjaya politik

1. 2005–2007Berkhidmat sebagai Pengerusi PKR Johor.⛓
2. 2007–2009Berkhidmat sebagai Timbalan Ketua Wanita PKR di peringkat kebangsaan.⛓
3. 2008Bertanding kerusi Parlimen Gelang Patah pada Pilihan Raya Umum ke-12 di bawah PKR; tewas kepada calon BN, Tan Ah Eng.⛓
4. 2009Dilantik sebagai Pengetua Akademi Keadilan.⛓
5. 2018–2020Berkhidmat sebagai Ahli Majlis Pimpinan Pusat (MPP) PKR.⛓
6. 2018–2020Berkhidmat sebagai Setiausaha Politik kepada Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat, Dato' Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail, di bawah kerajaan Pakatan Harapan Parlimen ke-14.⛓
7. November 2022Memenangi kerusi Parlimen Sekijang pada Pilihan Raya Umum ke-15 (PRU15) dengan majoriti 1,734 undi, mewakili PKR di bawah panji-panji Pakatan Harapan.⛓
8. 3 Disember 2022Dilantik dan mengangkat sumpah sebagai Menteri Kesihatan wanita pertama Malaysia di bawah Kerajaan Perpaduan Perdana Menteri Anwar Ibrahim.⛓
9. Januari–Februari 2023Menjadi Menteri Kesihatan Malaysia pertama yang mempengerusikan Mesyuarat Lembaga Eksekutif WHO Sesi ke-152 di Geneva, Switzerland.⛓
10. 12 Disember 2023Dipindahkan daripada Kementerian Kesihatan ke Jabatan Perdana Menteri sebagai Menteri yang menguruskan Wilayah Persekutuan dalam rombakan Kabinet; menjadi wanita pertama yang memegang portfolio ini.⛓
11. 16 Disember 2025Digugurkan daripada Kabinet dalam rombakan Kabinet Perdana Menteri Anwar Ibrahim.⛓
12. 22 Januari 2026Dilantik sebagai pengerusi Kelab Penyokong Kerajaan (BBC) Parlimen, sebagaimana yang diumumkan oleh Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat.⛓
13. 26 Januari 2026Dilantik sebagai ahli Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara (PAC) Parlimen, menggantikan Ahli Parlimen Bayan Baru, Sim Tze Tzin.⛓

Sejarah pilihan raya

• 2022SekijangMenang⛓
• 2008Gelang PatahKalah⛓

Pendirian isu utama

• ExpertGalen Centre for Health and Social Policy mengalu-alukan pelantikan Zaliha sebagai Menteri Kesihatan, dengan menyatakan bahawa ia memberi isyarat bahawa kerajaan baharu sedang 'mencari pandangan baharu dan segar, serta pendekatan progresif terhadap portfolio Kesihatan', dan menggesa beliau menangani isu pembiayaan penjagaan kesihatan yang mampan, penyakit tidak berjangkit, kesihatan mental, serta populasi warga emas.⛓
• IndustryPersatuan Perubatan Malaysia (MMA) menggesa Zaliha, sejurus selepas pelantikannya, supaya mengutamakan isu doktor kontrak dan meningkatkan bilangan jawatan tetap dalam sistem penjagaan kesihatan awam, sekali gus menegaskan kedalaman krisis sumber manusia yang diwarisinya.⛓
• AffectedMenurut CodeBlue, kumpulan anti-tembakau MyWatch menyatakan bahawa keputusan Mahkamah Tinggi pada Mei 2026 — yang mendapati perintah pengecualian yang diwartakan oleh Zaliha semasa menjawat jawatan Menteri Kesihatan adalah 'tidak rasional' — memberi peluang kepada kerajaan untuk membetulkan dasar 2023 yang menurut mereka menyumbang kepada penularan produk vap dan ketagihan nikotin dalam kalangan belia Malaysia.⛓
• ExpertPenganalisis Chin Yee Mun dari Universiti Tunku Abdul Rahman memberitahu FMT bahawa PKR Johor, di bawah pengerusi Zaliha, 'terlalu jauh melangkah' dengan rancangan untuk bertanding di 28 daripada 56 kerusi negeri, sambil menegaskan bahawa PKR masih bergelut untuk memperkukuh tapaknya di Johor dan hanya memenangi satu kerusi dalam pilihan raya negeri Johor 2022.⛓
• GovernmentMenurut CodeBlue, seorang pembantu yang berkhidmat bersama Zaliha semasa beliau menjawat jawatan Menteri Kesihatan menulis dalam sebuah rencana pendapat bahawa Zaliha didakwa menolak tawaran RM50 juta untuk menangguhkan dasar pengakhiran generasi tembakau (GEG). CodeBlue menyatakan bahawa Zaliha tidak memberikan sebarang respons terhadap permintaan ulasan mengenai dakwaan tersebut.⛓
• VerifiedFactsZaliha memenangi kerusi Sekijang pada PRU15 dengan majoriti 1,734 undi (disahkan oleh Bernama, FMT, NST, dan Sinar Daily). Beliau berkhidmat sebagai Menteri Kesihatan dari 3 Disember 2022 hingga 12 Disember 2023, dan sebagai Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Wilayah Persekutuan) dari 12 Disember 2023 hingga 16 Disember 2025. Beliau kini merupakan Ahli Parlimen Sekijang, ahli PAC, pengerusi BBC, dan Pengerusi PKR Johor.⛓

Kepentingan perniagaan (dilaporkan secara awam)

Menurut CodeBlue dan Sinar Harian (seperti yang dipetik oleh CodeBlue), Zaliha mengendalikan klinik swasta miliknya sendiri di Bandar Putra Kulai, Johor, di samping menjalankan tanggungjawabnya sebagai Ahli Parlimen (Sumber: codeblue.galencentre.org). Tiada kepentingan perniagaan lain yang dilaporkan oleh sumber-sumber yang disenaraihijau.